Kerk voor een nieuwe generatie

De afgelopen week heb ik het nieuwste boek van Sabine van der Heijden gelezen en heb ik haar op een seminar van Rondom het Kind horen spreken. Ze nam mij mee in haar zoektocht om er achter te komen wat jongeren nodig hebben om te leren geloven. Sabine geeft aan dat haar boek een kleine bijdrage is en dat de kerk er niet is met wat cosmetische wijzigingen. We moeten niet verwachten dat aansluiten bij de huidige tijd het tij zal keren, succes is niet verzekerd.

Ze omschrijft op een zo objectief mogelijke, politiek correcte manier drie verschillende soorten kerken. Dit doet ze vanuit haar eigen bril. Ze roept op om met elkaar in gesprek te gaan over het boek om zo samen te zoeken naar ‘de weg’ die we moeten gaan.

In het eerste hoofdstuk omschrijft Sabine de geloofsontwikkeling bij kinderen en jongeren. Ze omschrijft mogelijke belemmeringen die ze tegen komen om te gaan geloven. Hoofdstuk twee staat stil bij de inhoud van het christelijk geloof. Wie is God voor ons?

In het derde hoofdstuk werkt ze uit wat dit praktisch betekent voor de gezinnen waarin kinderen en jongeren opgroeien. Hoe kun je als gezin bewust zelf aan de slag gaan met geloofsopvoeding en hoe kan de kerk de gezinnen direct ondersteunen?

Hoofdstuk vier gaat meer om de indirecte manier waarop de kerk de gezinnen kan ondersteunen.

In het vijfde hoofdstuk omschrijft ze voor de ‘drie’ verschillende kerksoorten hoe je naar een integrale aanpak van het jeugdwerk kan op verschillende terreinen.

Voordat ik het boek begon te lezen had ik vooral positieve reacties gehoord over haar boek. Al lezend begreep ik dat niet helemaal. Waarom zo veel positieve reacties en waar gaan al die reacties nu over. Het irriteerde mij een beetje.

Gelukkig las ik op Sabine’s weblog Kerk voor een nieuwe generatie, dat ze n.a.v. van het boek bijna niet spreekt over de kern van het boek, namelijk dat we er met de hele kerk samen aan moeten werken om kinderen en jongeren te leren geloven. In de gezinnen, tijdens de samenkomsten, kringen etc. Ik herken dit volledig en probeer mij hieronder daar dan ook op te richten vanuit mijn eigen bril (GKv & YfC).

Tijdens het lezen van het boek vallen mij een paar dingen op:

  • Er wordt een goede opsomming van de stand van zaken in het jongerenwerk gegeven.
  • Het boek richt zich mijns inziens vooral op middel en grote gemeente. Kleinere gemeenten zullen denk ik weinig met de tips en aanbevelingen in dit boek kunnen. Laat staan kleine stadsgemeenten.
  • Het boek is goed voor beleidsmakers en visieontwikkeling, maar het mist voor mij concreetheid, maar misschien is dat nog te sterk mijn eigen activistische verleden.
  • Het boek is neutraal en objectief en je proeft, zoals ze het zelf ook aangeeft, de voorliefde voor Kerk 2.0 al is het met enige kanttekening, maar daardoor mist het scherpte.
  • Ik mis het missionaire aspect in dit boek. De vraag die ik mij zelf wel eens gesteld heb is of niet al het kinder- en jongerenwerk in de kerk missionair zou moeten zijn!
  • Het komt activistisch op mij over en het ontmoedigd mij een beetje.
  • Het probleem van Kerk 1.0 en Kerk 2.0 is dat het vaak individualistisch en consumptiegericht is, ‘ik ben Gods geliefde kind’, of ‘ik ellendig mens’ of de ‘eigen’ kerk centraal staat. Terwijl de kerk een verbinding is tussen God en mensen.
  • Ik zie in de omschrijving van Kerk 3.0, niet een omschrijving van wat kinderen en jongeren nodig hebben, maar wat (jong) volwassenen missen en niet meer vinden in de kerk.

Jongeren & geloof

In de puberteit worden jongeren uitgedaagd hun identiteit te ontwikkelen. Ze worden steeds meer gevormd om de focus die eerst naar binnen is gericht, te verplaatsen naar buiten, maar veel kerken zijn intern gericht en de boodschap van het evangelie is dat ook.

Onder jongeren is er een verschil tussen kerkverlating en geen behoefte meer hebben aan geloof en religie. Er blijkt namelijk best een open houding te zijn voor religie, maar de kerk is voor velen passé. Er is een negatief sentiment als het over de kerk gaat. Heeft de kerk nog wel toekomst? Nog maar slechts 10% van de jongeren in Nederland is kerkelijk betrokken.

In het boek schrijft Sabine wat de nieuwe generatie nodig heeft om te leren geloven in de God van de Bijbel en wat dat betekent voor de kerk van vandaag en de kerk van de toekomst. De titel van het boek kun je ook op twee manieren uitleggen. Een zoektocht naar het geloof van jongeren, maar ook het zoeken naar mogelijkheden om deel uit te maken van een gemeente.

Geloofsopvoeding begint thuis

Geloofsopvoeding is niet iets voor een uurtje in de week en succes is niet verzekerd. Bij geloofsopvoeding zijn het gezin, de gemeente, de cultuur en het jeugdwerk belangrijk en ik zou het ook graag willen zeggen in deze volgorde. De stelling boek van het boek is dan ook dat we de geloofsvorming niet alleen aan het jeugdwerk over moeten laten, want dan hebben onze kinderen en jongeren een groot probleem.

Het gezin is veel belangrijker dan het jeugdwerk in de kerk. Het is daarom belangrijk dat kerken investeren in het geloof van ouders en hoe ouders dit weer door geven aan hun kinderen. In een gesloten gemeenschap, waar waarden als vanzelfsprekend worden ervaren is dit ‘minder’ noodzakelijk, maar naarmate kinderen en jongeren meer met niet christelijke waarden in aanraking komen, des te belangrijker wordt de communicatie van de ouders met hun kinderen en jongeren.

Verschillende ouders denken dat hun kinderen in de puberteit niet meer met hen willen praten, dit lijkt soms inderdaad zo, maar het probleem wat er vaak achter zit, is dat ouders zelf niet willen luisteren.

Communiceren

De grote vraag is: ‘hoe communiceren we het geloof en wat is communiceren?’ Misschien vergeten we vaak wel het belangrijkste: Jezus Christus communiceren. Het gaat namelijk niet om onze kinderen of jongeren, maar om Christus!

Jongeren zijn hitte zoekende raketten, ze gaan daar heen, waar vuur en passie is. In de kerk hebben we van Jezus een saai figuur gemaakt en aan ons de opdracht om te laten zien dat Jezus iemand is vol passie.

Sabine schetst het beeld van de kerk dat ze niet meer ‘in de gunst staat van het volk’. Dit herken ik vooral onder mijn generatie (30+) en oudere generaties, maar onder jongeren zie ik dit vaak ook weg vallen. Ik post op twitter over de saaiheid van de kerk en gelijk zijn er jongeren die geïrriteerd reageren: “spreek vooral voor jezelf”. Er ontstaat steeds meer beweging om het ‘geloof’ vorm te geven en concreet te maken in het dagelijks leven.

Kinderen en jongeren leren in de eerste plaats niet door het evangelie cognitief op te slaan, maar vooral door het samen beleven. Maar geldt dit ook niet voor volwassenen? De kerk als instituut verdwijnt steeds meer naar de achtergrond. We leggen nu veel meer nadruk op de gemeenschap waarin we ons thuis voelen, maar waar voelen we ons thuis?

Ouders communiceren dit naar hun kinderen. Hun spreken over en de vreugde die ze wel of niet beleven, stralen ze uit. Onlangs sprak ik nog een ouder die verdrietig is dat haar zoon niet naar de kerkdienst wil gaan, maar hoe zitten we er zelf?

Ouders hebben ook veel invloed in de manier waarop ze leven. Hoe doe je boodschappen? Hoe ga je om met anderen? Kinderen kopiëren het gedrag van hun ouders.

Saai

We leven in een tijd waarin genieten tot kunst is verheven en vrijheid en blijheid centraal staan. Dit zorgt er vaak voor dat we God ook kunnen gaan zien als iemand die er is om onze behoefte te bevredigen. Jongeren geven al snel aan dat ze de kerk saai vinden, dat de kerk suf en niet leuk is en vinden geen bevrediging van hun behoefte door naar de kerk te gaan en te geloven. Ik geloof echter dat dit, saai, meer te maken heeft met het feit dat wat er in de kerk gebeurt vaak losstaat van het leven van de jongeren. Ik kom er steeds meer achter dat saai niet het probleem is, maar dat de kerk niet relevant is.

Wij leven nu

Jongeren van nu focussen zich op het leven wat ze nu leven, niet ‘hoe word ik gelukkig’, maar ‘ben ik gelukkig?’ De vraag ‘kom ik in de hemel’ is veel minder relevant geworden. We leven nu.

Persoonlijk denk ik dat dit op zichzelf geen negatieve ontwikkeling is. Ik zie steeds meer, zeker in het Oude Testament, dat de nadruk ligt op het dagelijkse leven. De belofte is toch ook: “opdat u dagen verlengd worden in het land dat de Here God u geven zal?”

Wij focussen dan misschien al snel op de hemel, maar het volk Israël ging er toch echt van uit dat dit het aardse beloofde land was.

Natuurlijk mogen we verder kijken, en nu ik zelf ouder aan het worden ben en steeds meer met ziekte en dood geconfronteerd wordt, gaat de hemelse heerlijkheid een steeds sterkere rol spelen. Is het daarom juist ook niet dat de Prediker omschrijft dat we moeten genieten van het leven zolang we jong zijn voor de oude boze dagen komen.

Zonden

Ik kom er steeds meer achter dat de focus op zonde als zijnde ‘foute dingen doen’, verschrikkelijk eenzijdig is. Zonde is nog veel meer dat we anderen niet laten genieten van de gaven die we hebben gekregen. Dat is ook waar veel jongeren tegenaan lopen. Ze willen graag dingen doen, maar in de kerk moet je eerst diverse stadia doorlopen hebben voor je actief wordt ingezet. Onlangs hoorde ik dat een jongvolwassen zei:

Mijn baas zegt op mijn werk dat ik mijn werk doe, dat ik gezegend ben met talenten, maar in de kerk word ik de grond in geboord en kan ik niks en zelfs het kleinste wat ik doe zit vol met zonde’.

Het zal zo zijn, maar het klopt niet. God geeft ons talenten en gaven om daar iets mee te doen en zonder Hem kunnen we niets. Jezus wil ons inschakelen. Ga er op uit…..

Bij ons ligt vaak de focus op wat niet mag. Zullen we hiermee stoppen en ons vooral gaan richten op wat wel mag en nog sterker: wat onze opdracht is?

Onlangs las ik het pamflet “Om te zijn als je Meester” van Frans Horsthuis. Zijn conclusie dat we elkaar veel te makkelijk tot discipel van Jezus benoemen. Hij maakt onderscheid tussen gelovigen en discipelen terwijl dat voor ons vaak synoniemen zijn. Het onderscheid is spannend, maar ik herken onder jongeren dat dit het probleem is, jongeren komen weinig discipelen tegen, zowel thuis als in de kerk.

————-

In een tabel heb ik de drie vormen van kerk zijn, die voor het grootste gedeelte terug te vinden zijn in het boek van Sabine gebundeld. Klik hier voor de tabel.

Vragen om over na te denken

Gezinnen

  • Wat is jouw verlangen voor gezinnen in je gemeente?
  • Waar zie je dat verlangen al werkelijkheid worden?
  • Wat is nodig om dat nog meer te stimuleren?

Diensten

  • Waarom kom je als gemeente samen?
  • Wat zou je graag willen dat kinderen in de diensten van God leren/ ervaren?
  • Wat zijn momenten waarop dat al gebeurt?
  • wat is nodig om meer van die momenten te creëren?

Kinderwerk & jongerenwerk

  • Wat zou je graag willen?
  • Noem iets positiefs dat gebeurt in jouw gemeente?
  • wat is nodig om meer van die momenten te creëren?
  • Vind je dat kinderen en jongeren zich moeten aanpassen?

Gemeente

  • Heb je als gemeente een duidelijke identiteit?
  • Wat zou je graag uit willen stralen naar binnen en naar buiten?
  • Hoe gaan we dit met elkaar vorm geven?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s