4 – Generaties in de kerk: Het verhaal van de traditie

Onlangs las ik onderstaand citaat op Refdag. De schrijver van het artikel geeft aan dat een open gesprek tussen jongeren en ouderen en wederzijds begrip veel kunnen verhelpen. De schrijver roept op dat jongeren aan hun moeders moeten denken en met haar moeten gaan praten. Ze schrijft:

Het is voor ons niet altijd gemakkelijk om ons te verdiepen in jullie leefwereld. Toch, als er met liefde met elkaar gesproken wordt, zullen jullie dat vast uitleggen aan je moeder. Ze zal vast wel luisteren maar begrijpen is soms moeilijk. Dat geeft niet, want weet zeker: een moeder houdt onvoorwaardelijk van haar kind. Weet je wat soms zo moeilijk is voor ons? Dat jullie zo gemakkelijk normen en tradities opzij zetten aan de hand waarvan wij jullie hebben opgevoed. Voor ons geven die normen en tradities vastigheid en het is moeilijk om die ter discussie te stellen. Het lijkt dan alsof ons huis en onze opvoeding op instorten staat. Dat hoeft niet, want God regeert. Daar kan een moeder zich gelukkig aan vastklampen. Maar hebben jullie dat wel in de gaten?

Een gedeelte uit het artikel en ik kan aanraden het hele artikel te lezen. Een eerlijke brief, die je stil kan zetten, denkend aan je eigen moeder. Een brief die oproept om met elkaar in gesprek te gaan. Tegelijk een brief waarin omschreven wordt dat de traditie ‘moeilijk’ ter discussie staat. Ik kom er echter steeds meer achter dat het ‘probleem’ niet te traditie is, maar meer het verhaal er achter.

De botsingen over traditie, die kunnen ontstaan, moeten we niet uit de weg gaan, maar we moeten op zoek gaan naar wat verbindt. Jongeren maken nieuwe rituelen en een nieuwe liturgie, zowel in de kerk als in het dagelijks leven, maar er is  iets wat generaties verbindt. Tegelijk zie ik dat veel van de traditie wordt overgenomen. We moeten zoeken naar een taal die ie iedereen spreekt? Die ene taal is het vertellen van verhalen. Als zingeving, geloof vervaagt, dan blijft over het vertellen van verhalen.

Wat is de zin van het leven? Er wordt al eeuwen nagedacht over deze vraag. Lees het boek Prediker maar eens door. Op de vraag naar de zin van het leven is geen antwoordt te geven.

Maar wat de ‘zin’ ook is, het leven is een ieder geval een verhaal. Welk verhaal verteld mijn leven impliciet en expliciet.

Vaders en moeders moeten zich afvragen welk verhaal hun dagelijks leven vertelt, los van de traditie die voor vastigheid zorgt

Het vertellen van ‘het verhaal’ begint bij ouders. In de gesloten verzuilde gemeenschap van vroeger werden waarden en normen meer dan tegenwoordig als vanzelfsprekend ervaren; nu moet alles verantwoord en uitgelegd worden. En die taak ligt bij de ouders!

Kinderen en jongeren komen meer dan vroeger en veel jonger dan vroeger met niet- of anderschristelijke waarden en normen in aanraking. Christelijk onderwijs is voor veel gezinnen niet vanzelfsprekend. Als binnen die context ouders ook niet meer duidelijk kunnen maken wat geloven voor hen betekent, kan dit grote gevolgen hebben voor hun kinderen. Jongeren hebben vaders en moeders nodig die oprecht christen zijn; zij moeten authentiek betrokken ouders zien.

Ouders denken vaak dat jongeren in de puberteit niet op hen zitten te wachten. Hun zichtbare houding straalt dit vaak ook uit, maar dit moeten we niet overdrijven. Hierachter zou wel eens kunnen zitten dat jongeren vaak met vragen komen waar we als ouders geen antwoord op hebben. Maar het is niet zo dat jongeren hun ouders niet nodig hebben. Jongeren hebben, juist in de puberteit, hun ouders hard nodig. Ze hebben vaak alleen andere behoeften.

Tegelijkertijd is het goed om ons te realiseren dat iedere jongeren los moet komen van zijn ouders en op eigen benen moet leren staan, ook als we het hebben over geloof, maar jongeren hebben hun ouders wel nodig.

Wijsheid en kennis

De verbinding tussen generaties ging vroeger door de overdracht van wijsheid en kennis. Wijsheid zou ik willen omschrijven als de meer niet opgeefbare dingen en kennis meer als theorie.

Onze samenleving staat vol met overdracht. We leren ons hele leven. We bellen twitteren, liken op Facebook, bloggen etc. Met deze ‘nieuwe vormen van oversdracht’ gaan alleen veel ouders (ouderen) niet mee. Sommige kiezen er bewust voor om niet mee te gaan, andere voelen zich buitengesloten en weet andere vrezen de gevaren van ‘Social media’. Dit is wat ik kennis noem er valt meer over te zeggen, maar dan kom je uit in definitie kwesties.

De wijsheid is de diepere laag er onder. Wat zijn de waarden. We zijn op zoek naar waarden die onze tijd kunnen in kaderen. Deze wijsheid vinden we vooral bij ouderen.  Het probleem is nu alleen dat er (voor het eerst?) een generatie ouderen is  die hun wijsheid niet kan (wil) delen. Het filmpje aan het begin van het symposium toont dit heel stigmatiserend. Tegelijkertijd ontbreken er ook veel ouderen in de ‘sociale media wereld’ om hun wijsheid te delen, terwijl daar veel j0ngeren zijn.

Generaties over God

Wijsheid overdragen

Als de overdracht van ouderen echter niet plaats vind dan hebben we een probleem in de samenleving en zeker in de kerk. Het volk Israël en juist ook weer Psalm 78 laten ons dit zien.

Wijsheid vindt je vaak onder ouderen, maar veel ouderen zijn niet wijs!

Wijsheid vindt je vaak onder ouderen, maar veel ouderen zijn niet wijs!  Deze wijsheid kunnen we overdragen middels verhalen. Ouderen nemen vaak hun kansen niet om de wijsheid te delen, durven of willen dit niet!

Maar jongeren hebben waarden nodig die laten zien hoe we onze tijd moeten indelen. Wat is belangrijk. Wat is de kern van ons bestaan. Wat is de intentie van het leven. We moeten een verhaal vertellen. Het vertellen van verhalen zorgt voor plezier, verbindingen en geeft het besef dat we er bij mogen horen.

Als we verhalen vertellen gebeurd er iets wonderlijks. Verhalen scheppen verbinding. Maar verhalen zijn ook identiteitsvorming. Verhalen over de geschiedenis vormen je als mens en zorgen ervoor dat je moeilijke en mooie situaties kan verwerken.

Als ouderen hun verhaal van het leven niet meer delen, dan sterft het leven.

Ouderen moeten het verhaal van hun leven vertellen aan jongeren. Als ouderen hun verhaal van het leven niet meer delen, dan sterft het leven. Tekenend vind ik zelf ook dat Jezus richting het kruis steeds minder zegt, maar aan het kruis hangend staat bij wat hij zegt de verbinding tussen God en de verbinding tussen elkaar en  generaties centraal.

—————————

Werkmap Jong en oud

In de kerk is ruimte voor iedereen, want we hebben iets gemeenschappelijks wat van belang is: we delen ons geloof. Als christenen zijn we daarom geroepen om elkaar ondanks (leeftijds)verschillen lief te hebben, elkaar op te bouwen en rekening met elkaar te houden. Dat wil niet zeggen dat het gemakkelijk is om met verschillende generaties één kerk te zijn. Hoe kun je als je zulke verschillende levens hebt, toch met elkaar betrokken zijn?

Door middel van artikelen, avonden en een werkmap over dit onderwerp willen we kerken hiermee ondersteunen. Met deze middelen willen we je stimuleren aan de slag te gaan om de betrokkenheid tussen jong en oud in de kerk te versterken. In deze werkmap geven we een aantal ideeën om de verbindingen tussen jong en oud in de kerk te bevorderen. Sommige ideeën zijn kant en klaar te gebruiken, bij andere staan er verwijzingen naar materialen die je kunt aanschaffen om de ideeën uit te voeren.

Deze map heeft drie delen. Het eerste deel bevat een inleidend artikel dat generatieverschillen bespreekt en waarom het goed is om betrokkenheid tussen jong en oud te hebben in de kerk. Het tweede bestaat uit ideeën om geloofsgesprekken tussen jong en oud te stimuleren. En het derde deel geeft ideeën om praktisch dingen samen te doen in de kerk. Deze werkmap kost 15 euro per stuk (incl. verzendkosten), hieronder enkele voorbeelden uit de werkmap.

Bijbelstudie

  • God beschermt je op je levensweg – bijbelstudie voor jong en oud bij Psalm 121. Klik hier.
  • Als christen het goede voorbeeld geven – bijbelstudie voor jong en oud bij Titus 2. Klik hier.

Intergenerationeel levensloopspel

Hier kunt u een kant-en-klaar vraagspel vinden om met jongeren en ouderen te spelen. Het spel bevat vragen over alle facetten van het leven. Jong en oud kunnen zo leren over de verschillen die er zijn in hoe ouderen en jongeren hun leven leiden. Het levensloopspel biedt mogelijkheden om over geloofsbeleving in gesprek te komen. Klik hier.

Bijbelse personen geloofsgesprek

Hier kunt u een handleiding voor een geloofsgesprek vinden om het gesprek tussen jongeren en ouderen te stimuleren. In dit gesprek kiest ieder een bijbels persoon die hem of haar aanspreekt. Door hierover te spreken zullen de deelnemers ook hun eigen geloofs- en levenshouding aan elkaar kunnen spiegelen. Klik hier.

Lees ook deel 1, deel 2 en deel 3 in deze serie; zie gerelateerde berichten.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s