Wat de kerk kan leren van Albert Heijn (Help 2)

Wie kent niet de bekende supermarkt oorlogen? De ene supermarkt verlaagd zijn prijzen, waarop de ander stunt met nog lagere prijzen. En dan de spaaracties, cadeautjes, voetbal plaatjes… en de dringende kinderen bij de ingangen… Een enorme strijd om klanten binnen te halen.

Een ander recent voorbeeld: 4 april brand in het hoofdkantoor van Vodafone. Een platgelegd netwerk, gedupeerde klanten. En diezelfde dag nog verspreid een concurrent grote reclameposters om gedupeerde klanten een overstap aan te bieden. Het is een oorlog om de klant tussen de verschillende bedrijven. Zie het als een oceaan (van klanten) die rood kleurt doordat de haaien (de bedrijven) het op dezelfde vissen (dezelfde markt) hebben voorzien en elkaar in deze strijd aanvallen, bijten en beschadigen.

Concurrentie of vernieuwing?

Zijn er ook ándere manieren om klanten aan je te binden? Manieren die geen ‘bloed vergieten’, die niet schadelijk zijn voor jezelf en anderen? Albert Heijn deed een poging: op de grotere treinstations is een nieuw soort winkel te vinden. Niet AH XL, maar Albert Heijn To Go. De grote zussen zijn zogenaamde “one stop shopping” shops – één winkel waar je naar toe gaat en alles kan vinden wat je nodig hebt – , de “To Go” shop is een winkel met een beperkt aanbod (nog geen 10% van dat van een gewone AH).

Deze ToGo’s bedienen een nieuwe groep mensen. Dát is het verschil. Nieuwe klanten, die niet in de grote winkels kwamen of komen. En ook nog eens nieuwe klanten die heel blij zijn met deze winkel! Zo is er een nieuwe (en lucratieve) markt gecreëerd tussen de horeca en de gewone supermarkt in. Een nieuw concept met een hoge omzet per vierkante meter en heel gezonde marges. En waar is de concurrentie? Die is er (nog) niet! Zie deze nieuwe markt als een blauwe oceaan (van klanten). Er zijn geen concurrenten, er vloeit geen bloeit… Om er als bedrijf te ‘zwemmen moet je wel een nieuw aanbod, of nieuwe vormen bedenken. Of je moet bestaande concepten geheel vernieuwen.

Samenvattend

  • Red Oceans zijn bestaande industrieën en markten, die markten die we kennen. De grenzen van deze markt zijn bekend en algemeen geaccepteerd. De spelers kennen het spel en hebben dezelfde spelregels. De spelers richten zich op dezelfde vissen en doen hun uiterste best meer te vangen dan hun concurrenten. Soms loopt de concurrentie zo hoog op dat de kleinere vissers het loodje moeten leggen en zichzelf niet meer kunnen bedruipen. De oceaan waarin deze vissers vissen kleurt rood door het bloed van de strijd.
  • Blue Oceans zijn, in contrast met rode oceanen, markten die nog niet ontdekt zijn, de onbekende industrie. Hier is nog geen of heel weinig concurrentie of competitie te vinden. Er zijn nog geen spelregels, en heel veel kansen voor groei. Een oceaan dus met een enorme potentiële markt, die nog helemaal ontdekt moet worden.

Vraag: Kun je eenzelfde soort denken loslaten op de kerk?

In de BLOG-serie Help, de kerk verdwijnt? bespreken we On The Verge van Hirsch en Ferguson. Deze mannen denken dat de kerk iets kan leren van deze vorm van marktdenken. Alan Hirsch schrijft in On The Verge dat de kerk van deze Blue Ocean Strategy veel MOET leren. Hij noemt daarvoor twee redenen: Een strategische en een missionaire. Meer daarover lees je in de eerste post de kerk heeft een probleem uit deze serie.

  1. De kerk staat voor een strategische uitdaging want we bereiken maar een beperkt gedeelte van de totale groep mensen die niet-kerkelijk en niet-gelovig zijn in Nederland. Met onze huidige manieren van kerk zijn blijken enerzijds heel weinig mensen tot geloof te komen. En met onze huidige manieren van kerk zijn blijken anderzijds veel mensen de kerk te verlaten en ook raken steeds meer mensen hun vertrouwen kwijt in kerk.
  2. De kerk staat voor een missionaire uitdaging: Jezus, de Heer van de kerk, gaf zijn kerk de opdracht om alle volken tot zijn discipelen te maken. Hoe? Door er op uit te gaan! Door zelf ‘de kerk en kudde’ te verlaten om de onbereikte te zoeken en te winnen voor God.

Is evangelisatie niet genoeg? Uit cijfers blijkt van niet, zegt Hirsch

De bestaande, uitnodigende kerk – met evangelisatie en gastvrijheid hoog in het vaandel – bereikt, blijkt uit de cijfers, een afnemende groep Nederlanders. Er zijn nu ongeveer 23% Nederlanders die van zichzelf zeggen christen te zijn. En 18% Nederlanders die regelmatig naar de kerk gaat. Wanneer deze groep mensen erg actief en gelovig en gastvrij (etc.) leeft, kan je menselijkerwijs verwachten in totaal ongeveer 30% van alle Nederlanders te bereiken. Welke mensen bereikt deze kerk, deze manier van kerk-zijn: Die mensen waar kerkmensen contact mee hebben of van nature kunnen leggen. Die mensen die door onze manier van kerk aangesproken worden. De meeste kerken in Nederland proberen op deze manier hun missionaire opdracht te vervullen en dat is goed.

Het grote MAAR van Hirsch

Climbing is the only cure for gravity… schrijft hij.

Hier zie je waarom Hirsch het Blauwe en Rode Oceaan denken wil gebruiken. Wat hij ziet, als hij van een afstandje naar het effect van het werk (ook van de Nederlandse) van de kerk kijkt, is dat bijna alle kerken in dezelfde oceaan werken. Ze proberen dezelfde mensen te bereiken op ongeveer dezelfde manier. MAAR, schrijft Hirsch, KERK, REALISEER JE DAT JE HEEL VEEL MENSEN ZO NIET BEREIKT.

Meer van hetzelfde doen lost ons strategische en missionaire probleem niet op, stelt Alan Hirsch. Kerken stichten, die ongeveer het zelfde doen als de bestaande kerken, dat heeft zeker functie. Maar het is NIET de oplossing van het probleem om de groepen mensen die we nu niet bereiken toch te gaan bereiken. Want op eenzelfde manier en in eenzelfde vorm nieuwe kerken stichten en het evangelisatie werk blijven doen: De kerk werkt in de rode oceaan! Wat is ook nodig? De blauwe oceanen te gaan verkennen.

Henry Ford, de beroemde autofabrikant, zei ooit eens:

If I had asked people what they wanted, they would have said: faster horses.

Maar Ford wilde niet een beter versie van HETZELFDE. Hij maakte een totaal nieuw vervoersmiddel.

Wat is er nodig? Aanvullingen met nieuwe manieren van KERK-ZIJN Hirsch: Er moet meer ‘en/en‘ gedacht gaan worden. Dus snellere paarden én nieuwe vervoersmiddelen. Bestaande (nu al te bereiken groepen) aanspreken én zoeken naar manieren om nieuwe groepen aan te spreken. Realiseer je, schrijft Hirsch, dat het in de blauwe oceaan gaat om een veel grotere groep mensen die verloren dreigt te gaan, dan de groep die nu door de kerk wordt aangesproken. In Nederland gaat het om ongeveer een verhouding van 30% (te bereiken) tegenover 70% (op de huidige manier onbereikbare) medelanders.

In zijn boek haalt Hirsch de psycholoog Maslow aan die zegt: Wanneer je enige gereedschap een hamer is dan zie je elk probleem als een spijker. Het gereedschap dat wij hebben en dat wij kennen bepaald hoe vaak wij onze uitdagingen en problemen te lijf gaan. Net als de mensen uit Henry Fords tijd, die alleen paarden kenden als vervoersmiddel, en alleen konden denken in termen van snellere of betere paarden.

De uitdaging van de kerk is om nieuwe gereedschappen te bedenken en daarmee te experimenteren. Met als doel nieuwe vormen van kerk, van evangelisatie, van Christus-gemeenschappen te krijgen. In de verwachting dat dit werk impact zal hebben op de samenleving en de plek van Gods kerk daarin.

In ons vervolg (nummer 3) zal het gaan over Waarom en hoe de kerk zo moeilijk nieuwe mensen bereikt.

Het interessante van het verhaal van Hirsch is dat hij met zijn denken niet de éne vorm van kerk minder vindt dan een andere. Hij houdt vooral een pleidooi voor meerzijdigheid, meervoudigheid, voor experiment naast bestaande vormen van kerk zijn. Ook bij Albert Heijn staat lang niet alle personeel te popelen om een AH TO GO te gaan starten, of nóg een andere AH-vorm te bedenken. Maar: de kracht van AH als geheel zit in het feit dat ze door innovatie een grotere én nieuwe groep klanten ging bereiken. Er zijn dus de bestaande kerken, die door evangelisatie, gastvrijheid en aantrekkelijkheid, hopen op groei van hun gemeente. Er moet ook ruimte gemaakt worden voor nieuwe (dochter)kerken. Kerken die er al wat anders uit zien dan hun moeder. En daarnaast wordt het hoog tijd om ook écht nieuwe ideeën en experimenten te beginnen. Want anders bereiken we veel Nederlanders niet (meer) en doet de kerk daarmee te weinig aan de opdracht van haar Heer er ECHT OP UIT TE GAAN.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s