Waarom blijven jongeren bij de kerk

De jeugd van tegenwoordig => de toekomst

Wanneer je bij deze blogs zoekt op ‘Jongeren’ krijg je 15 hits. Niet mis. Het zegt iets over de aandacht die deze doelgroep binnen de kerken krijgt. Vandaar dat wij, twee afstuderende studenten aan de opleiding GPW, een onderzoek naar de aantrekkingskracht van de GKv op jongeren hebben gedaan voor Centrum Dienstverlening. Maar hoe doe je dat? Waar begin je? Uiteraard bij die 15 blogs, tenslotte is je opdrachtgever daar de auteur van😆.

Zo simpel was het alleen niet, naast het tevreden stellen van de opdrachtgever wilden we ook graag ons diploma halen dus zijn we begonnen met lezen, lezen in boeken van mensen die al helemaal in het onderwerp zaten, mensen die al onderzoek hebben gedaan in andere kerken en op andere plaatsen naar deze groep. En dan vindt je een hele bult aan informatie.

Vroeg wijs

De jeugd van tegenwoordig is vroeg wijs. Ze weten veel en kunnen snel informatie verzamelen en duiden. Tegelijkertijd blijkt dat de jongeren behoefte heeft aan begeleiding om die informatie te verwerken en hebben ze steun van hun ouders en de gemeente nodig om te komen tot verantwoorde keuzes. Jongeren groeien in een brede samenleving op. Ze groeien niet meer, zoals vroeger, op in (alleen) een zuil. Die is er deels nog wel in de GKv maar zij worden ook beïnvloed door alle informatie die er om heen hen beschikbaar is. Jongeren waarderen de diversiteit en de verschillen als er open over gesproken kan worden. Ze vinden het interessant om te sparren over belangrijke onderwerpen. In vergelijking met voorgaande generaties spreken ze er veel gemakkelijker over.

Inhoud staat voorop

In het geloof vinden jongeren het belangrijk dat de inhoud centraal staat. In de interviews die wij gehouden hebben met de jongeren komt als belangrijkste terug dat de inhoud belangrijk is. Soms is er wel eens de gedachte in de kerk dat de vorm van de kerkdienst en het gemeente zijn aangepast moet worden om de jeugd bij de kerk te houden. De jongeren noemen echter wat anders: de inhoud en kennis moet centraal staan. Zolang de verkondiging gericht is op het Evangelie en de noodzaak hiervan voor een ieder persoonlijk, de toepassing in het leven en het kunnen delen van het Evangelie dan zijn jongeren tevreden en zullen ze bij het geloof blijven horen. Dat wilt niet zeggen dat ze ook bij de GKv blijven. Regelmatig kwam in de interviews naar voren: ‘ik geloof in een wereldwijde kerk’, oftewel het koninkrijk van God. Ze kijken niet alleen naar de GKv, maar ook naar andere kerken en zien dat die ook in dat koninkrijk aan het werk zijn. Misschien op een andere manier, maar die is niet per definitie beter of slechter dan die van hen en andersom is dat ook het geval. Soms maken ze de keuze om naar een andere kerk binnen de wereldwijde kerk te gaan. Anderen blijven lid van de GKv, maar zoeken als aanvulling op hun eigen gemeente andere gemeentes op.

Geloven in de kerk

Jongeren geloven in de kerk. Ze willen geloven en willen actief zijn in de gemeente waar ze bij horen. Ze willen graag participeren in de kerk, het geloof ten uitvoering brengen komt in de interviews regelmatig naar voren. Het is daarom aan te bevelen dat jongeren actief kunnen deelnemen in de gemeente. Veel jongeren die wij spraken waren al actief door het leiden van een jeugdclub, vereniging, etc. Maar het gaat vooral om het zien van voorbeelden van andere (oudere) gelovigen en het oefenen van dat geloof in alle facetten van kerk-zijn.

Aanbevelingen

De aanbevelingen uit het onderzoek samengevat:

  • De inhoud is het vertrekpunt; Houdt dit vast!
  • De vorm van het gemeente-zijn kan en mag de inhoud ondersteunen
  • Zorg voor integratie tussen de leer van de kerk en de praktische toepassing in het leven
  • Creëer ruimte voor ontmoeting, gesprek en sparren. Zowel tussen jongeren als met andere en oudere generaties.
  • Laat voorbeelden zien van hoe het geloof ten uitvoer komt in het leven
  • Zorg dat jongeren kunnen participeren in de kerk; Ze willen het doen

De GKv voldoet, in de ogen van de jongeren, aan het grootste gedeelte daarvan. Maar het praktische leren, de toepassing, ontbreekt! Een goede vraag is dus hoe ‘de theorie’ in praktijk kan worden gebracht.

Hulpmiddelen

Voorop gesteld biedt de manier waarop men reageert geen garantie dat de jongere gaat geloven. De keuze van God naar de mens, moet beantwoord worden door de mens. Het zijn hulpmiddelen bij het inzichtelijk maken van wat de waarde is van het geloof. Daarin is de kracht van de zuil nog steeds deels aanwezig; de pijlers van de GKv in de driehoek ‘gezin-school-kerk’ bieden veiligheid. Er kan vanuit deze drie pijlers richting worden gegeven aan hoe het geloof zichtbaar kan worden in het dagelijks leven. Deze driehoek leert nu over de inhoud van het geloof, dit doet zij goed. De toepassing kan ook vanuit de kerk plaats vinden: Train gemeenteleden (ook of juist de ouders en onderwijzers) vanuit de inhoud om volgeling van Christus te zijn en help hen benoemen welke keuzes zij maken, oftewel: leer hen om transparant te zijn. Wanneer dit in elk van de drie pijlers gebeurt ziet de jongere wat geloven inhoudt; de moeilijke en de mooie momenten, die geven betekenis aan het leven en gaan angst tegen. Het begint in eerste instantie bij de oudere generatie: Hoe is zij zichtbaar discipel van Christus? Wanneer zij dit kan verwoorden en uitvoeren maakt dit de kennis van het geloof echt en authentiek en zo leert de jongere daar in mee. Zet in op startend discipelschap en vertrouw er op dat zij verantwoordelijkheid nemen, stimuleer dat door ze ruimte te geven.

Een 18- jarige(!) soldaat die naar Afghanistan is vertrokken heeft ook eerst een opleiding gehad, alle ruimte om te oefenen, fouten te maken en geleerd om risico’s in te schatten. Dat wat de jongere leert in het uitvoeren van wat hij gelooft maakt zijn geloof sterker. Hij kan dat direct inbrengen bij de opbouw van de gemeente. Op deze manier versterkt het één het ander.

Op elke mogelijke situatie in het leven van de jongere kan geanticipeerd worden. Breng ze niet alleen bij wat de kerk er van denkt maar ga mee en begeleid ze. De jongere krijgt gegarandeerd te maken met veel keuzes op verschillende gebieden. Denk aan seksualiteit, uitgaan, uitgavepatronen, school/ beroep, media gebruik, het is zichtbaar dat de kerk erop anticipeert. Dit wordt ook gevraagd op de keuze voor kerk en geloof. Dit vraagt om duidelijke voorbeelden, ruimte voor participatie en begeleiding. Die begeleiding kan de kerk bieden via kerk, gezin en school.

2 punten

  1. Er zal in de plaatselijke kerk een gelijkwaardig gesprek met jongeren aangegaan moeten worden, waarin verbondenheid centraal staat. De gemeenschap die ervaren wordt door de jongere kan daar als basis voor dienen, zorg dat er een ontmoeting plaatsvindt tussen jong en oud.
  2. De kerk heeft de taak om een voorbeeld te zijn, een afschaduwing van wat Jezus op aarde deed: vanuit liefde mensen opzoeken daar waar ze staan in hun leven en perspectief bieden voor de toekomst. Wanneer het aankomt op die toekomst zal er door de kerk ruimte voor het oefenen van verantwoordelijkheid geboden dienen te worden. Ruimte om te participeren en mee te doen.

Tips

Praktische handreikingen waar de kerk mee aan de slag kan gaan. Uiteraard is het verschillend per gemeente waar behoefte aan is, of er de ruimte voor is en als die er niet is of die bereikt kan worden.

In de diensten:

  • Geef tijdens de dienst een korte uitleg van de handeling die men doet en waarom. (Betekenis)
  • Een moment van getuigen, niet als een geloofsverhaal maar als een (kort) moment waarin jonge en oude gemeenteleden vertellen over welke moeite of juist kracht zij ervaren in het geloof aansluitend bij het thema van de dienst. (Leren om transparant te zijn)
  • Geef ruimte voor ontmoeting na de dienst, versterk zo de gemeenschap en praat door over de preek. Stel ook plannen op om er mee aan de slag te gaan. (Koppeling van praktijk en inhoud)
  • Breng jong en oud bij elkaar, ook of juist voor het doordenken en bespreken van de traditie.
  • Laat jongeren onder begeleiding van iemand die daar geschikt voor is, bijvoorbeeld een dominee, een dienst van begin tot eind organiseren. Zo leren ze samenwerken met elkaar en leren ze waarom dingen op een bepaalde manier verlopen. (Participatie en betekenis)

In het gemeente zijn:

  • Organiseer naast of in de Bijbelkring een moment van intervisie voor de oudere waarin men keuzemomenten uit de afgelopen week kan (leren) benoemen. (Leren om transparant te zijn)
  • Maak gebruik van de gemeenschap die er nu al is, koppel de jongere aan de oudere en zorg voor mogelijkheden voor geloofsgesprekken. (benut diversiteit)
  • Zoek aansluiting bij de situatie waarin de kerk staat, zoek de mogelijkheden om te laten zien dat je Christen bent. Er valt te denken aan het structureel, door jong en oud, helpen bij of organiseren van een inloophuis, voedselbank, kinderopvang voor alleenstaande moeders, Alphacursus of klusjes opknappen bij mensen die dat zelf niet of moeilijk kunnen. (Koppeling van praktijk en inhoud)
  • Ga met de catechesegroep kijken bij gemeentes met een andere achtergrond, praat er over door en leg uit waarom de GKv dingen op een bepaalde manier doet, maar sta ook open voor de goede dingen die daar zijn. (Redenen achter de vorm)
  • Ga samenwerkingsverbanden aan met gemeenten die geheel anders zijn om van elkaar te leren. (benut diversiteit)
  • Geef jongeren een afgevaardigde in de kerkenraad, geen jeugdouderling maar jongeren. (Participatie)
  • Geef opvoed- en huwelijkscursussen en laat in vorm en inhoud zien wat de basis is waarop die staan. Dit werkt uit in de manier waarop het gezin functioneert en draagt bij aan duidelijk zichtbare en levende voorbeelden van wat het geloof uitwerkt in levens. (Koppeling van praktijk en inhoud)
  • Geef ruimte voor gebed voor de jongere, betrek hen hier ook bij, dit kan eventueel ook in de dienst. (Transparant en persoonlijk)

Buiten het gemeente zijn:

  • Laat een geschikt persoon, iemand die weet wat het is, mee gaan tijdens een avondje stappen, confronteer hen met het gedrag dat de jongeren laten zien. Niet veroordelend, maar in liefde; vraag er naar en praat er over door. Leef je in, letterlijk. (Koppeling van praktijk en inhoud)
  • Dit kan ook op het gebied van films kijken, games spelen en muziek luisteren. Identificeer je met hen, verplaats je naar hun niveau zodat zij zich aan jou kunnen optrekken naar het voorbeeld van Jezus.

Voor het gezin:

  • Veel van bovenstaande kan ook toegepast worden in het gezin.
  • Laat zien en praat over de dingen waarin je als ouder verschilt met niet gelovige ouders, wees daarin compleet, het kan ook fout gaan, dat is de gebrokenheid waarin wij leven.(Transparant en koppeling van praktijk en inhoud)
  • Betrek jongeren bij de keuzes die er gemaakt worden, er kan gedacht worden aan: Keuze voor werk, school, inrichting van de zondag, woordgebruik. Stel vragen aan de jongere, leg uit welke overwegingen jij als ouder er bij hebt. (Transparant)
  • Geef jongeren de ruimte om zelf ook dingen uit te proberen maar vergeet daarin niet richting te geven. (Koppeling van praktijk en inhoud)

Voor de scholen geldt dat zij ondersteunend kunnen zijn bij al het bovenstaande en kunnen samenwerken met kerk en gezin om hier vorm aan te geven.

Tijdens het lezen van het onderzoek werd ik gewezen op een filmpje van Church next: “Why 100% of Young People Dread the Sermon”. Graag koppel ik dat filmpje aan dit onderzoek. Stephen Cady geeft aan dat jongeren zoeken naar relevantie en uitdaging. Wat jongeren echt willen (wat overigens het zelfde is als hun ouders): is dat ze worden geholpen om te begrijpen wat het betekent om mens – christen – te zijn in de wereld.

Stephen geeft aan dat 100% van de jongeren die hij ondervroeg de preek vreesde, omdat het zelden iets belangrijks had te zeggen voor hen. Stephen zegt daarom dat:

preachers need to 1) be conscious that young people are listening, 2) give ‘weight’, and 3) be authentic and passionate.

Download hier het onderzoek: “Waarom blijven, waarom gaan

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s