GKv zoekt stuur in de beweging

In 2013 zijn wij begonnen met een groot onderzoek onder kerken (GKv), naar behoeften en vragen die er leven. Het doel van dit onderzoek is om op basis van een verkenning onder kerken conclusies te trekken over doel, vorm en aanbod van het PC. Het onderzoek valt uiteen in 3 delen.

  • Het eerste deel heeft in het voorjaar van 2013 plaatsgevonden en bestond uit een onderzoek onder kaderleden.
  • Het tweede deel heeft plaats gevonden in juni 2013 waarbij experts met elkaar in gesprek zijn gegaan over de vragen en problemen waar de kerken in deze tijd voor staan.
  • Het derde deel is uitgevoerd in het najaar 2013 en behelst een onderzoek onder gemeenteleden.

Hieronder volgen als samenvatting enkele algemene conclusies welke verder worden uitgewerkt. Het volledige rapport kun je hier downloaden.

Samenvattend kan gezegd worden dat er gevraagd wordt om ondersteuning bij het ontwikkelen van visie op/voor de toekomst. Kerkenraden weten goed wat er speelt in de gemeente maar weten niet wat ze eraan moeten doen. Daarbij zien en wensen gemeenteleden een verschuiving met oog voor de samenleving.

  1. Kerkenraden hebben problemen met structuren en vragen om visie. Het lijkt erop dat kerkenraden zich op dit moment vooral bezighouden met regeldingen en afspraken en regelingen die niet helpend zijn in de praktijk. Daar gaat de meeste tijd aan op, terwijl kerkenraden wel weten dat hun eigenlijke taak is: geestelijk leidinggeven en dus dat ze een visie en een doel nodig hebben. Wanneer mensen kritiek hebben op hun kerkenraad dan is dit ook meestal kritiek op het gebrek aan visie en het ontbreken van geestelijke leiding. Veel meer dan kritiek op inadequaat regelen van zaken.
  2. Kerkenraden hebben een breed beeld van wat er speelt aan problemen in de gemeente. Ze geven zelfs nog meer dingen aan die problematisch zijn dan de gemeenteleden. Ze lijken echter vaak moeite te hebben niet zozeer bij het analyseren van de problemen, als wel bij het hoe nu te handelen. Uit de ronde met de kerkenraden komt naar voren dat kerkenraden zich bewust zijn van verschuivingen/verschillen/problemen. Maar dat hun grootste probleem bestaat uit het door alles heen een visie/koers/droom houden voor en met de gemeente. Hierbij vragen zij hulp.
  3. Gemeenteleden geven over de grote lijn aan dat zij redelijk tevreden zijn met hun kerk, maar dat ze wel verschuivingen wensen naar de toekomst toe. Dit met name omdat de tijd verandert en de wereld buiten de kerk steeds meer in beeld (moet) komen. De ontwikkeling die respondenten zien en positief waarderen is er één van geslotenheid en duidelijke regels en het handhaven daarvan, naar steeds meer openheid, gerichtheid op relaties, christelijke vrijheid en ruimte voor vernieuwing.
  4. Duidelijk is dat zowel kerkenraden als gemeenteleden oog hebben voor de wereld buiten de kerk en daar tot op zekere hoogte ook rekening mee willen houden in hun manier van kerk-zijn. Men verwacht en wil graag dat dit alleen maar meer wordt in de toekomst.

Context
De respondenten willen over het algemeen rekening houden met de context waarin hun gemeente staat en beseffen dat die context hen ook beïnvloedt. Ouderen zijn in iets grotere mate tevreden met hoe men in de gemeente nu al bezig is in en met de context. Jongeren zien iets meer problemen. Wel is men het in grote mate eens over de noodzaak om nieuwe kerken te planten die ook niet in alles hoeven lijken op de moederkerken. Opvallend is dat de openheid voor de context groter is wanneer gevraagd wordt naar overtuigingen, dan wanneer gevraagd wordt naar concrete inzet.

Cultuur & Identiteit
Vooral de kinderdoop wordt gezien als identiteitsmarker. Het ambt veel minder. De meerderheid van de respondenten vindt zelfs dat er een andere ambtsstructuur moet komen in deze tijd. De oudste generatie is het meest extreem in hun mening dat ambt en belijdenis doen horen bij de kerk en dat ‘bijtanken’ ergens anders niet nodig is. De kerk moet een tegencultuur zijn in de wereld, maar niet iedereen hoeft precies op dezelfde manier betrokken te zijn bij de kerk en er moet openheid zijn voor mensen van buiten.

Structuur en middelen
Vooral de oudere generaties vinden afspraken en regels erg belangrijk in het kerkelijk samenleven. Het maakt daarbij niet uit wat die afspraken precies inhouden. Dat de afspraak er is zegt genoeg. Jongere generaties verschillen van inzicht per regel. Wanneer het gaat financiële bijdragen, willen ze graag loyaal zijn, wanneer het gaat om de 2e kerkgang zijn ze duidelijk minder loyaal.

Leiding
Zowel kerkenraden als gemeenteleden  lijken te begrijpen dat een duidelijke richting en daadkracht nodig zijn voor leiders in een veranderende wereld. Kerkenraden vragen juist ook om hulp bij deze zaken. Ze ervaren best problemen bij het  goed regelen van de dingen , maar kunnen dat wel zelf aan. Juist het stuur geven aan de gemeente en (een nieuwe) koers bepalen vinden zij moeilijk vorm te geven. Hierbij vragen ze dan ook ondersteuning.

Afsluitende opmerkingen
Het is mogelijk in dit onderzoek een verschuiving te zien van de kerk als organisatie naar……. dat is nog niet duidelijk, hoewel gemeenschap een woord is dat blijft opduiken. Wanneer echter gekeken wordt naar wat dat betekent dan lijkt ‘gemeenschap’ ook weer een tamelijk georganiseerd ding te zijn. Dat er een verschuiving gaande is, is te zien en ook dat gemeenteleden in een aantal gevallen die verschuiving zeker positief waarderen. Verschuiving is ook nodig volgens de respondenten. Het is mogelijk dat dit onderzoek een vertekend beeld geeft, omdat de mensen die meegedaan hebben de mensen zijn die zich betrokken weten bij de kerk en ook nog veelal uit de generaties komen die de kerk zo gemaakt hebben als ze nu is. Vooral het achterblijven van de jonge ouders en de jongeren in aantallen respondenten zegt mogelijk veel over de kerk als geheel. Duidelijk aanwijsbaar zijn de problemen rondom de leiding, het ambt. Gemeenteleden en ambtsdragers zien de beperkingen van de ambtsstructuur, maar meer nog ervaren moeite met/bij het leidinggeven en dan met name het koershouden. Er is reden om op grond van dit onderzoek zekere mate van stuurloosheid te voelen opkomen en een grote verlegenheid met de verschuivingen die in de wereld om ons heen plaatsvinden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s